Η προσωπικότητα και η δημιουργία νέου πολιτικού χώρου

Στα μέχρι τώρα κείμενά μας καταλήξαμε σε ορισμένα συμπεράσματα. Αυτά είναι λίγο πολύ τα εξής:

  1. Η παγκοσμιοποίηση μόλις έχει ξεκινήσει και στο βαθμό που εξαρτάται από την πρόοδο της τεχνολογίας και τη συσσώρευση μεγάλων και ευκίνητων κερδοσκοπικών κεφαλαίων, θα επιταχυνθεί και οι συνέπειές της θα είναι σημαντικότερες για τους λαούς και κυρίως για τους πρωτοπόρους, δηλαδή αυτούς που θα ξεκινήσουν νωρίτερα και θα συμμετέχουν σε πόλους ώθησης των πραγμάτων προς τα εμπρός.
  2. Η παγκοσμιοποίηση παράγει γενικώς πρόοδο και ενισχύει τους κατοίκους όλων των περιοχών όπου επεκτείνεται αλλά με τρόπο άνισο. Δεν περιλαμβάνει αυτόματους μηχανισμούς ανακατανομής, αφήνει να διαιωνιστούν ή ενισχύει υφιστάμενες ανισότητες ανάμεσα σε κοινωνικές ομάδες και ανάμεσα αδύνατες και πιο δυνατές χώρες.
  3. Η παγκοσμιοποίηση λοιπόν έχει ανάγκη, για να ολοκληρωθεί χωρίς προβλήματα, μια παρεμβατική οικονομική πολιτική. Επειδή τα εθνικά κράτη είναι μια υφιστάμενη ακόμα πραγματικότητα και η φυσική και αβίαστή τους αλληλεγγύη είναι απαραίτητη για την επιτυχία αυτού του είδους της παρεμβατικής πολιτικής, είναι απαραίτητη η δημιουργία υπερεθνικών υποσυνόλων, που στην περίπτωσή μας δεν μπορεί να είναι άλλο από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Μακρόν έδειξε πολύ καθαρά ότι μπορεί να τραγουδάει με ενθουσιασμό τους αιμοδιψείς και αιμοσταγείς στίχους της Μασσαλιώτιδας, αφού βάδισε προς την εξέδρα της νίκης τελετουργικά ακολουθώντας τον «ύμνο της χαράς» του Γερμανού Μπετόβεν, που καλεί σε συσπείρωση γύρω από τα ευρωπαϊκά ιδεώδη.
  4. Ειδικότερα σε χώρες που είναι στη δική μας κατάσταση, δηλαδή που έχουν να αποπληρώσουν ένα τεράστιο εξωτερικό χρέος, δεν είναι δυνατόν να μιλάμε πια για Δεξιά και Αριστερά. Και παραπέρα ο φυσικός και ιστορικός ρόλος της Αριστεράς μπορεί να υπάρχει θεωρητικά και να ανακύψει ξανά στο μέλλον αλλά προς το παρόν δεν υφίσταται. Όταν δεν υπάρχει πλεόνασμα και για όσον καιρό η κατάσταση αυτή θα συνεχίζεται, η αναδιανομή είναι αδύνατη. Η δημιουργία πλεονάσματος είναι απαραίτητη. Το άνοιγμα των θυρών για να έρθουν στη χώρα μας ξένα επενδυτικά κεφάλαια δεν είναι ξεπούλημα. Είναι επιβαλλόμενη, συνειδητή και επιστημονικά θεμελιωμένη πατριωτική πολιτική.

 

Στο σημείο αυτό, επειδή οι παλιοί μηχανισμοί αντιστέκονται και αυτό είναι φυσιολογικό, ανακύπτει ο ρόλος του δημιουργού, δηλαδή του ηγέτη. Οι ορθολογιστές και εκσυγχρονιστές που πλαισιώνουν την ελληνική κεντροαριστερά δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν την ανάγκη της ανάδειξης  λαοπρόβλητου ηγέτη.

Έζησα τον Α. Παπανδρέου από τα πρώτα βήματα της δημιουργίας του ΠΑΣΟΚ. Τελικώς με κατέκτησε. Ήταν όμως ο ένας, ο μοναδικός. Βλέπω σήμερα την κακή απομίμηση της παπανδρεϊκής εμπειρίας από τον Τσίπρα. Ο λαός είναι πρόθυμος να ακολουθήσει έναν Μακρόν ή παλιότερα έναν Ανδρέα Παπανδρέου. Όχι όμως έναν Τσίπρα. Και αυτό γιατί του λείπουν βασικά πράγματα.

-        Ουσιαστική και βαθιά μόρφωση. Με παροιμίες, συνθήματα αμφιθεάτρων και γλυκανάλατα ενθυμήματα από την υπαρκτή ή φανταστική παγκόσμια επαναστατική ιστορία δεν καταστρώνεται πολιτικός λόγος με πάνδημη εμβέλεια.

-         Επίσης, έχει σημασία η ύπαρξη της κρίσης. Οι λόγοι και οι κατασκευές τεχνητής αληθοφάνειας, η ρητορική δημαγωγία δηλαδή, πρέπει να πείσει ότι την κατάλληλη στιγμή υπάρχει μια κρύα και ολοκληρωμένη εκτίμηση των γεγονότων και ότι η σωστή απόφαση διαμορφώνεται εν ψυχρώ.

Ο Τσίπρας θα μπορούσε να είναι ο ηγέτης του μεγάλου Κέντρου, που φαίνεται ότι θα κυβερνήσει τη χώρα μας και θα δώσει διέξοδο στα προβλήματα που σήμερα δηλητηριάζουν την ύπαρξή μας. Είχε όμως αναστολές. Στην αρχή δεν επιθυμούσε αρκετά τη μεταστροφή του. Τώρα πια δεν είναι κανένα τζόβενο. Θα γελοιοποιήσει τελικά τον εαυτό του και θα απέλθει κάτω από τη γενική κατακραυγή έτσι απλά.

LinkedInShare/Bookmark
Posted in Άρθρα, Βήμα, ΤΟΒΗΜΑ

Αναδιανομή και κοινωνική δικαιοσύνη

Στο μέτρο που το έθνος – κράτος είχε κάποια αυτεξούσια δυνατότητα, η οικονομική πολιτική αφορούσε, κατά κύριο λόγο, την αναδιανομή του προϊόντος (ΑΕΠ). Παθαίνοντας και μαθαίνοντας, ο καπιταλισμός απέκτησε διάφορα εργαλεία και παρεμβατικές οικονομικές πολιτικές, που του επέτρεπαν να αποφεύγει ή μάλλον να αμβλύνει τις κρίσεις. Επειδή αυτό έγινε δυνατό και επίσης για τον συμπληρωματικό λόγο ότι οι μονεταριστικές πολιτικές, που εξέφραζαν την ακραία νεοφιλελεύθερη άποψη, δεν μπορούσαν πια να εφαρμοστούν σε ευρύτερους χώρους όπως αυτοί που διαμόρφωνε η Ευρωπαϊκή Ένωση, καθιερώθηκε ένας νέος σταθερός ρυθμός της εξέλιξης του καπιταλισμού. Υπήρχε μια φάση αποταμίευσης, επενδύσεων και περιορισμού των εργασιακών δικαιωμάτων και της αμοιβής των εργαζομένων. Όταν η περιοριστική πολιτική άφηνε μικρά περιθώρια αφού είχαν εισπραχθεί, μέσω της αγοράς, τα κέρδη όσων είχαν επενδύσει, τότε ερχόταν η ώρα της αναδιανομής, δηλαδή της διεύρυνσης της αγοράς και της αύξησης του εισοδήματος του κάθε νοικοκυριού αλλά και συνολικά της καταβολής ενισχύσεων και επιδομάτων προς τους αδύνατους τομείς της οικονομίας.

Η κάθε φάση από αυτές είχε το πολιτικό της προσωπικό. Τη φάση της συσσώρευσης την εξυπηρετούσαν πιο αποτελεσματικά δυνάμεις συντηρητικές, που θεωρούσαν βασικό καθήκον κάθε κυβέρνησης την περικοπή της κατανάλωσης και την αύξηση των επενδύσεων. Όταν ερχόταν η ώρα να λειτουργήσει το αντίθετο ρεύμα, δυνάμεις σοσιαλδημοκρατικές καταλάμβαναν το προσκήνιο με τη βοήθεια της λαϊκής ψήφου και εφάρμοζαν μια πολιτική αναδιανομής του πλεονάσματος.

Τώρα όμως, ιδιαίτερα στη χώρα μας αλλά και λίγο παρακεί, υπάρχει μια μακρόσυρτη ύφεση και υποαπασχόληση για 30% περίπου της οικονομίας μας. Σε αυτό πρέπει να προσθέσουμε την έλλειψη νέων επενδύσεων καθώς και διάφορα άλλα δεδομένα. Το συμπέρασμα είναι ένα: δεν υπάρχει πλεόνασμα άρα δεν υπάρχει και ο ρόλος της αναδιανομής του.

Πολύ πριν κατεξευτελίσει κάθε έννοια αριστερής κουλτούρας ο Τσίπρας με τις ψευδολογίες του. Πολύ πριν αυτογελοιοποιηθούν οι βουλευτές του και οι υπουργοί του, είχε ανακύψει ως σταθερό και κολοσσιαίο πρόβλημα η αναδιανομή. Ένας Έλληνας στους τρεις ζούσε πια μέσα στην ανέχεια. Σε ακραίες ομάδες συνταξιούχων, μονογονεϊκών οικογενειών, μεταναστών και ανθρώπων του περιθωρίου, σημειώνονταν θάνατοι από πείνα και άλλες ανθυγιεινές επιπτώσεις της κρίσης και του κοινωνικού αποκλεισμού. Οι αγορές ειδών λαϊκής κατανάλωσης μειώθηκαν τόσο πολύ (ακόμα και στον τομέα των τροφίμων), ώστε συμπαρέσυραν σε αδιέξοδο 3.000 μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις μέσα σε ένα χρόνο.

Η Αριστερά δεν αυτοκαταργήθηκε μόνο από ιδεολογικό αδιέξοδο. Απλώς δεν έχει πια, λόγω απουσίας αντικειμένου, κανένα λειτουργικό ρόλο. Αυτή τη στιγμή προέχει το καθήκον της δημιουργίας πλεονάσματος. Ποιος θα επενδύσει; Το κράτος δεν μπορεί εξ’ ορισμού να επενδύσει, η συνεχής μείωση των δημοσίων επενδύσεων εξάλλου, παρά την αντίσταση του συστήματος πολιτικής πελατείας, είναι απόδειξη των ισχυρισμών μας. Επίσης δεν μπορούν να επενδύσουν κεφαλαιούχοι, που προέρχονται από την εθνική οικονομία, γιατί φοβούνται την μαρξιστική φλυαρία των ανίδεων και άσχετων που μας κυβερνούν και ακόμα περισσότερο φοβούνται την ροπή τους προς τη διαφθορά και τη διαπλοκή. Προτιμούν λοιπόν να χρησιμοποιούν τις δυνατότητες που τους παρέχει η παγκόσμια διακίνηση κεφαλαίου, για να επενδύσουν με τα ειδικά προνόμια που επιφυλάσσονται παντού στους ξένους επενδυτές. Οι επενδύσεις που θα προσελκύσουν, δεν μπορούν και δεν θέλουν να αφορούν μικρής εμβέλειας επιχειρήσεις.

Αφού συναντήθηκα στο Κουβέιτ, όταν ήμουν Αντιπρόεδρος της κυβερνήσεως Παπανδρέου, με τον Πρίγκιπα (Σεΐχη Μάσαλι) που διεύθυνε το επενδυτικό ταμείο του Κουβέιτ (KuwaitInvestmentFund), συνειδητοποίησα ότι είχα μιλήσει με τον τρίτο μεγαλύτερο επενδυτή όλων των εποχών του γνωστού κόσμου. Ο συμπαθητικός άνθρωπος με τον οποίο είχαμε μόλις ανταλλάξει απόψεις για τα προβλήματα της ελληνικής οικονομίας, είχε διαθέσιμα άμεσα σε ρευστό ή ρευστοποιήσιμους χωρίς διαδικασίες τίτλους 600 δις δολάρια.

Ζήτησα τότε από μετριοφροσύνη αλλά και για λόγους πρακτικούς να με οδηγήσουν εκεί που εκινούντο μικρότεροι χρηματοδότες, έως 500 εκατομμύρια δολάρια και εκεί διαπίστωσα ότι βρισκόμουν σε ένα υπέροχο καφενείο, γραφικότατο όπου οι συναλλαγές έπαιρναν τη μορφή μια απλής χειραψίας και όπου δεν μπορούσες να μιλήσεις άλλη γλώσσα από τα αραβικά ή να χρησιμοποιήσεις μεταφραστή με ότι αυτό σήμαινε ως συνέπεια.

Ας κοιτάξουν λοιπόν οι μεταμαρξιστές που μας κυβερνούν, να υλοποιήσουν στην εντέλεια δύο ή τρεις μεγάλες επενδύσεις σε καίριους τομείς όπως είναι η ανάπλαση του Ελληνικού, η ΔΕΣΦΑ και ο ΟΣΕ. Να αρχίσει επιτέλους να εκπέμπεται ένα μήνυμα εκσυγχρονισμού της παραγωγικής δυνατότητάς μας και του τρόπου ζωής.

Η κυβέρνηση Μακρόν το κραυγάζει: «Δεν είμαστε ούτε αριστεροί ούτε δεξιοί. Είμαστε άνθρωποι της προόδου και αγαπάμε την πατρίδα μας και την Ευρώπη».

Posted in Άρθρα, Βήμα, ΤΟΒΗΜΑ

Ένας αιώνας ιστορία

Δυσκολεύομαι πολύ να μιλήσω αντικειμενικά για τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη. Κατ’ αρχήν για αυτό το γεγονός, που θα τονίσουν όλοι όσοι δεν έχουν τίποτα να πουν για την ουσία της δράσης αυτής της ιστορικής προσωπικότητας. Το γεγονός δηλαδή ότι πέθανε σε ηλικία 99 ετών, εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής το 1946 όταν ήταν 28 ετών και μέχρι την τελευταία του πνοή διατηρούσε ακέραιες τις πνευματικές του δυνάμεις.

Δεν είμαι αντικειμενικός, εκτός από τους λόγους αυτούς που θα αναφερθούν από όσους βαθιά τον αντιπαθούν και γιατί ήμαστε με κάποιο τρόπο σύντεκνοι, όπως λένε στην Κρήτη. Για μένα αυτή η σχέση ήταν απλώς διασκεδαστική. Ο μεγάλος όμως αυτός Κρητικός, που ήταν αυστηρά προσηλωμένος στις παραδόσεις, με μεταχειριζόταν πάντα σαν να ήμουν νεώτερος συγγενής. Υπερηφανευόταν για τις επιτυχίες μου, με διόρθωνε όταν είχε αντιρρήσεις και με προειδοποιούσε για τα ελαττώματά μου. Έπειτα υπήρχε και η οικογένεια. Οι γονείς μου και όλοι οι συγγενείς ήταν οπαδοί του Βενιζέλου και μάλιστα μετά τον Ελευθέριο είχαν ακολουθήσει τον Σοφοκλή. Ήμαστε δηλαδή στην ίδια τάση του βενιζελισμού.

Όταν ήμουν φοιτητής, θυμάμαι ότι σε αντίθεση με τον Γεώργιο Παπανδρέου, που ήταν φανατικός οπαδός του διμέτωπου αγώνα, ο Μητσοτάκης προσπαθούσε να ρίξει γέφυρες προς το ΚΚΕ. Είχε επανειλημμένα υποστηρίξει τη νομιμοποίησή του και στο φεστιβάλ της Μόσχας του 1962 μας είχε στείλει τους υπέροχους χορευτές και χορεύτριες του Λυκείου Ελληνίδων Χανίων που έδρεψαν δάφνες. Εκείνο τον καιρό στο φοιτητικό κίνημα δεν πετάγαμε βόμβες, δεν φοράγαμε κουκούλες, δεν καλούσαμε το λαό σε εξέγερση ίσως γιατί όλα αυτά αντιμετώπιζαν βαρύτατες τιμωρίες. Είχαμε όμως πολιτική άποψη και το γεγονός ότι οι Κεντρώοι αποστάτες βουλευτές είχαν διευκολύνει τον έλεγχο του Παλατιού πάνω στις Ένοπλες Δυνάμεις μας εξαγρίωνε. Τότε, όπως όλοι οι νέοι της εποχής μου, αντιπάθησα με όλη τη δύναμη της ψυχής μου τον «αποστάτη» Μητσοτάκη.

Αργότερα, μετά το απριλιανό πραξικόπημα, ο Μητσοτάκης ήταν στο Παρίσι και είχα πάει να τον δω. Μίση και αντιπάθειες του παρελθόντος είχαν ξεπεραστεί από τη χούντα του παρόντος. Μερικές φορές, κάπως η συζήτηση γλιστρούσε στις μέρες του ’65. Μου έκανε εντύπωση ότι ο Μητσοτάκης υποστήριζε τη συμπεριφορά του, επιμένοντας ότι τα γεγονότα που ακολούθησαν τον δικαίωσαν, γιατί η χούντα υπήρχε ήδη. Είναι και δεν είναι αληθές. Είναι βέβαιο ότι το Παλάτι είχε έτοιμη μία χούντα των Στρατηγών, την αναστολή ορισμένων άρθρων του Συντάγματος, την αναβολή των εκλογών για να αποφύγει να χάσει τον έλεγχο πάνω στο στράτευμα. Είναι βέβαιο επίσης ότι αυτό το «επίσημο» τρόπον τινά πραξικόπημα το υποστήριζε και η αμερικανική πρεσβεία. Εκ των υστέρων πολλοί, πέραν του Ηλία Ηλιού, είχαν υποψιαστεί την ύπαρξη της χούντας του Παπαδόπουλου. Ισάριθμοι ήταν αυτοί που είχαν μετρήσει την επικινδυνότητά της. Σήμερα, τόσα χρόνια μετά από αυτά τα γεγονότα, ομίχλη σκεπάζει την περίεργη αυτή ιστορία του Ασπίδα. Δεν ξέρω αν ποτέ θα μάθουμε τι πραγματικά συνέβη.

Τέλος πάντων, η συνεργασία μας εναντίον της δικτατορίας ήταν άψογη, ο Μητσοτάκης είχε ιδιαίτερες γνωριμίες σε διάφορες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και σκόρπιζε με μεγάλη γενναιοδωρία τις πληροφορίες που μπορούσε να προσποριστεί με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Όταν ήταν στην Ελλάδα υπέστη τα γεγονότα μέχρι την ώρα της απελευθέρωσης. Μπήκε στη Βουλή με το σπαθί του ως αρχηγός του κόμματος Νεοφιλελευθέρων το 1977. Ένα χρόνο αργότερο προσχώρησε στη Νέα Δημοκρατία και το 1984 εξελέγη πρόεδρος.

Φτάνουμε έτσι στο 1989. Οι τρεις αλλεπάλληλες εκλογικές αναμετρήσεις 1989-1990 συνδέονται άμεσα με την υπόθεση Κοσκωτά και εν γένει της προσπάθειας να υποβαθμιστεί και να εξευτελιστεί ο Ανδρέας Παπανδρέου, ώστε να μείνει ο χώρος που κατελάμβανε το ΠΑΣΟΚ ξέφραγο αμπέλι και να λεηλατηθεί και από τα δεξιά και από τα αριστερά. Για την παραπομπή του Παπανδρέου στο ειδικό δικαστήριο ο Κ. Μητσοτάκης έλεγε πάντα ότι αυτό ήταν αντίθετο με τις προθέσεις του. Αλλά ότι τον εξανάγκασαν, ασκώντας αφόρητες πιέσεις οι δύο άλλοι της «παρά φύσιν συμμαχίας», δηλαδή οι Χ. Φλωράκης και Λ. Κύρκος και ιδίως ο τελευταίος. Εδώ δεν ξέρουμε ποια είναι η αλήθεια. Οπωσδήποτε το να σε παρασύρουν οι άλλοι ή να προβάλλεις ήσσονες αντιστάσεις προς τη μια ή την άλλη κατεύθυνση δεν είναι ιδιαίτερα τιμητικό.

Το 1993 χάνει τις εκλογές και λίγο μετά παραιτείται από την προεδρία της Νέας Δημοκρατίας. Το 2004 εγκαταλείπει τη Βουλή αλλά εξακολουθεί να παρεμβαίνει μέσα από τα μέσα ενημέρωσης κάθε φορά που του δίνεται η ευκαιρία.

Αν πιστεύω ότι ένα μεγάλο μέρος των επιχειρημάτων του Κώστα Μητσοτάκη ευσταθεί και για το 1965 και για το 1989 είναι γιατί ποτέ δεν προσπάθησε να αποδείξει ότι είχε δίκιο σε όλα. Αντιθέτως πάντα επέμενε ότι η πραγματικότητα δεν είναι ούτε άσπρη ούτε μαύρη και πρέπει να την αντιμετωπίζει κανείς όπως είναι. Σήμερα μας αφήνει και φεύγει παίρνοντας μαζί του έναν αιώνα ιστορίας. Λυπάμαι πραγματικά που αυτός ο πραγματικός πατριώτης, αυτός ο λάτρης της δημοκρατίας κλείνει τα μάτια του σε μια εποχή τέτοιας κατάπτωσης και παρακμής.

 

Posted in Νεα

Η ευρωπαϊκή ενοποίηση άμυνα κατά της παγκοσμιοποίησης

Οι αναθεωρητές του 1968 είχαν συσπειρωθεί γύρω από την ιδέα μιας δημιουργικής και μαχητικής συμμετοχής της Ελλάδας στη διαδικασία της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Έτσι, μπορούσαν να γίνουν δεκτοί στις παρυφές τουλάχιστον της σοσιαλδημοκρατίας, που ήταν και είναι στο σκληρό πυρήνα του ευρωπαϊκού φεντεραλισμού. Η Ευρωπαϊκή Αριστερά υποστήριζε πάντα την, όσο το δυνατόν ταχύτερη, δημιουργία των Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης. Δηλαδή τη δημιουργία κοινού νομίσματος και συνακόλουθα κοινής οικονομικής πολιτικής, κοινής εξωτερικής πολιτικής και άμυνας, τη δημιουργία δηλαδή όλων των στοιχείων μιας νέας υπερεθνικής κυριαρχίας, που θα είχε προτεραιότητα απέναντι στην εθνική κυριαρχία των κρατών – μελών – περιοχών, που θα την αποτελούσαν.

Η επιλογή αυτή δεν είχε καθαρά ιδεολογικό χαρακτήρα. Δεν ήταν απλώς ένα όραμα ούτε καν μία μέθοδος για να διαιωνιστεί η πρωτοφανής σε διάρκεια περίοδος ειρήνης ανάμεσα στα ευρωπαϊκά κράτη. Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης, ενταγμένες στην παγκόσμια καπιταλιστική αγορά προϊόντων και κεφαλαίου, θα αποτελούσαν υποσύνολο, δηλαδή σύστημα που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από τους λαούς μέσα από αντιπροσωπευτικές διαδικασίες για να αποτραπούν οι δυσμενείς επιπτώσεις της παγκοσμιοποίησης.

Ο Κάρολος Μαρξ ανάμεσα στον μερκαντιλισμό, που είχαν επιλέξει οι εθνικιστές και τον φιλελευθερισμό, είναι σαφές ότι προτιμάει τον φιλελευθερισμό. Είναι χαρακτηριστικά τα άρθρα του στην αμερικανική εφημερίδα HeraldTribune, που αντιμετωπίζουν το ανατολικό ζήτημα με τρόπο χαρακτηριστικά επηρεασμένο απ’ την υπόλοιπη ανάλυσή του. Ο Μαρξ δηλαδή επιθυμούσε να ενισχυθεί η Οθωμανική Αυτοκρατορία και να μεταρρυθμιστεί ώστε να αποτελεί άξιο λόγου πλαίσιο για την καπιταλιστική ολοκλήρωση. Τα μίζερα εθνικά κράτη και πρώτο το ελληνικό, δεν είχαν τέτοιες δυνατότητες και απλώς θα καθυστερούσαν τη σοσιαλιστική επανάσταση. Αλλά και έναν αιώνα περίπου αργότερα δυο βιβλία που έκαναν αίσθηση, «Η συσσώρευση του κεφαλαίου» της Ρόζας Λούξεμπουργκ (1913, Βερολίνο) και «Η παγκόσμια οικονομία και ο ιμπεριαλισμός» του Νικολά Μπουχάριν (1917, Ρωσία), αποδεικνύουν ότι η μαρξιστική ανάλυση δεν έχει καμία επιείκεια για τη διατήρηση στη ζωή μικρών εθνικών οικονομιών, που μπορούσαν ίσως να επιβιώσουν με πολλές προσπάθειες.

Η βιωσιμότητα των επιτευγμάτων, κάθε βήμα που κάνει η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, προϋποθέτει την εγκατάλειψη τμημάτων εθνικής κυριαρχίας οικειοθελώς από τους πολίτες του συνόλου και κάθε μιας ευρωπαϊκής χώρας εθνικά προσδιορισμένης. Η εξέλιξη αυτή επιδεινώνεται από το γεγονός ότι η παγκοσμιοποίηση οφείλεται στην εξέλιξη της τεχνολογίας. Η παγκοσμιοποίηση προχωράει ακάθεκτη. Δεν υπάρχει πια γαλατικό χωριό. Τουλάχιστον όχι αυτό που είχε φράχτες και πόρτες από μεγάλους κορμούς δέντρων. Η παγκοσμιοποίηση αξιοποιεί όλα τα περιθώρια ανταγωνιστικότητας που διαθέτει μια οικονομία κάτω από τη δεδομένη εξέλιξη σε τεχνολογικό επίπεδο.

Είναι γνωστά από τις φωνές που εξαπολύουν οι κάθε είδους Κασσάνδρες, που είναι άφθονες στην Αριστερά και στην Κεντροαριστερά, ότι η παγκοσμιοποίηση έχει επώδυνες συνέπειες για όσους δεν μπορούν να προσαρμοστούν και να αξιοποιήσουν τον ανταγωνισμό. Υπάρχουν όμως βεβαίως και οι αγαθές συνέπειες. Η μείωση παραδείγματος χάριν του κόστους παραγωγής και επομένως της τιμής όλων των βιομηχανικών προϊόντων και ιδιαιτέρως των προϊόντων προχωρημένης τεχνολογίας. Έτσι το καταναλωτικό πρότυπο, που προβάλει η παγκόσμια κοινωνία της πληροφόρησης, γίνεται προσιτό σε μεγάλο αριθμό κατοίκων του τρίτου κόσμου.

Αντιλαμβάνομαι ότι εδώ αρχίζω να συγκεντρώνω την ανυπομονησία των Ελληναράδων που με διαβάζουν: «άσε ρε φίλε τη θεωρία και πες μας τι κερδίζουμε εμείς από την παγκοσμιοποίηση και την ύπαρξη του υποσύνολου που λέγεται Ενωμένη Ευρώπη».

Είναι πολύ απλό. Ας εξετάσουμε το κεφάλαιο της αγροτικής παραγωγής όπου το κόστος σε μεγάλους τομείς ειδών βασικής διατροφής για τους ανθρώπους και τα ζώα έχει καταρρεύσει με την εισαγωγή μηχανικών μέσων καλλιέργειας σε τεράστιες φάρμες, που αντιμετωπίζονται ως αποδέκτης προϊόντων αιχμής των βιομηχανιών λιπασμάτων. Στον τομέα αυτό, η αποκοπή από την παγκόσμια αγορά των ευρωπαϊκών δραστηριοτήτων με την κοινή αγροτική πολιτική (ΚΑΠ) προστατεύει το εισόδημα των αγροτών και την ποιότητα των προϊόντων που καταναλώνει ο κάτοικος των μεγάλων πόλεων. Εάν δεν υπήρχε η ΚΑΠ, οι αγρότες της Ευρώπης θα έπρεπε να αντιμετωπίσουν το στάρι της Ρωσίας και του Καναδά, βοδινό κρέας από την Αργεντινή, κρέας αιγοπροβάτων από την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, κρασιά Καλιφόρνιας και άλλα ων ουκ έστι αριθμός. Είναι αυτονόητο ότι τα ευρωπαϊκά προϊόντα, που δεν θα μπορούσαν να διαφοροποιηθούν αισθητά, θα αντιμετώπιζαν ως ομοειδή αυτά των τρίτων χωρών και σιγά, σιγά θα έχαναν τον έλεγχο της αγοράς.

Posted in Άρθρα, Βήμα, ΤΟΒΗΜΑ

Η ιστορία της Αναθεωρητικής Αριστεράς και η νίκη του Μακρόν

Με τον Νικόλαο Λιούση δημοσιεύσαμε το 2005 ένα βιβλίο: «Εφήμεροι προφήτες. Αδιέξοδα του νεοφιλελευθερισμού και κοινωνικά κινήματα στην εποχή της παγκοσμιοποίησης». Είχε προηγηθεί από τους ίδιους συγγραφείς το 2001: «Παγκοσμιοποίηση και Αριστερά. Η νεοφιλελεύθερη λαίλαπα και ο νέος ρόλος της Αριστεράς». Οι δυο αυτές ερευνητικές προσπάθειες ξεχάστηκαν μέσα στη δίνη της ενεργού πολιτικής.

Για λόγους που έχουν σχέση με τα προσωπικά βιώματά μου, ξεχάστηκε και μια από τις πλευρές της διάσπασης του ενιαίου ΚΚΕ, το 1968, στη 12η ολομέλεια της Κεντρικής Επιτροπής του. Η ηγεσία του κόμματος, που είχε πιαστεί κυριολεκτικά στον ύπνο, με τις πιτζάμες όπως λέγαμε τότε, από τη χούντα του Παπαδόπουλου, διοργάνωσε μία αντεπίθεση, θέτοντας σε αμφισβήτηση τις κομματικές αρμοδιότητες τριών μελών του Πολιτικού Γραφείου, των Παρτσαλίδη, Δημητρίου και Ζωγράφου και δύο μελών της Κεντρικής Επιτροπής, των Καρρά και Τζεφρώνη. Πιο πολύ απ’ την αντεπίθεση, παρά από τον υπερασπιστικό και αμυντικό λόγο των αναθεωρητών (ή «ρεβιζιονιστών» επί το υβριστικότερον) μπορεί κανείς να επισημάνει, ανατρέχοντας στα αρχεία, πόσο πρωτοποριακή ήταν, για την εποχή εκείνη, η θέση τους αν και το 1968 είχε δοκιμάσει σκληρά τις πολιτικές αναφορές του ΚΚΕ.

Οι Αναθεωρητές συσπειρώθηκαν γύρω από τρεις βασικούς άξονες:

-        την αναφορά στην ευρωπαϊκή ενοποίηση

-        την κατάργηση του μύθου της ένοπλης εξέγερσης και της δικτατορίας του προλεταριάτου

-        την κατάργηση του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού ως τρόπου λειτουργίας του κόμματος

Το πνεύμα της 12ης ολομέλειας, η αναθεώρηση του δόγματος, κατέρρευσε με την πάροδο των ετών. Τα στελέχη των διάφορων σχηματισμών (ΚΚΕ Εσωτερικού, Συμμαχία και Συνασπισμός) ήταν βασικά διανοούμενοι. Τους απέκοψαν από τις ρίζες, που είχε αναπτύξει η ηγεσία του ΚΚΕ με τις εργατικές δυνάμεις και ορισμένες εαμικές αγροτικές περιοχές της χώρας τα παλιά και πεπειραμένα στελέχη της κομματικής νομενκλατούρας. Αυτοί μιλούσαν κυρίως στο συναίσθημα. Αξιοποίησαν ακόμα και τις θυσίες αγωνιστών, που είχαν καταγγελθεί από την ηγεσία του κόμματος και μερικές φορές είχαν παραδοθεί στον εχθρό ως προδότες και χαφιέδες.

Από την άλλη μεριά το ΚΚΕ συναντούσε ανυπέρβλητα εμπόδια στην επέκταση της εκλογικής επιρροής του. Η περιχαράκωση έγινε ο βασικός του πολιτικός σκοπός και το όλο πλέγμα σχέσεων περιεπλάκη επί το χειρότερον όταν κατέρρευσε η Σοβιετική Ένωση και οι Λαϊκές Δημοκρατίες και μαζί τους κάθε προοπτική για μια μελλοντική εξέλιξη του συστήματος.

Η ιστορία όμως εκδικείται. Τη διώχνεις απ’ την πόρτα και σου μπαίνει από το παράθυρο. Κλείνεις την αυλαία της τραγωδίας και το έργο μεταβάλλεται σε κωμωδία. Η νέα πολιτική, που εκφράστηκε από τον Εμμανουέλ Μακρόν, που, με κάποια συστολή, ονόμασε: «ουσιαστική αλλαγή του συστήματος» δεν είναι τίποτα άλλο από τη νέα πολιτική τάξη του σύμπαντος.

Σε αυτήν δεν έχουν θέση όσοι δεν μπορούν να απαντήσουν ουσιαστικά και ειλικρινά σε μια σειρά από ερωτήματα. Εδώ θα τα ανακοινώσουμε απλώς. Η λεπτομερειακή συζήτησή τους θα γίνει σε επόμενο άρθρο μας.

  1. Η παγκοσμιοποίηση έχει ολοκληρωθεί ή θα προχωρήσει;
  2. Η παγκοσμιοποίηση ωφελεί ή βλάπτει τους εργαζόμενους και κατ’ επέκταση μικρές και αδύνατες χώρες όπως η Ελλάδα;
  3. Τι ρόλο παίζουν στην εξέλιξη της παγκοσμιοποίησης τα υποσύνολα όπως π.χ. η Ευρωπαϊκή Ένωση;

Δεύτερη ομάδα ερωτήσεων.

  1. Υπάρχει σήμερα στις ανεπτυγμένες κοινωνίες Δεξιά και Αριστερά;
  2. Αν ναι, ποιος είναι ο λειτουργικός τους ρόλος;
  3. Ποιος ο ρόλος της προσωπικότητας στην κοινωνία της πληροφορίας, των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και του θεάματος;

Πέρα από το ιστορικό και θεωρητικό ενδιαφέρον, που νομίζουμε ότι έχει αυτού του είδους η συζήτηση, ίσως μας δώσει και το κλειδί για να κατανοήσουμε ορισμένες ανεξήγητες συμπεριφορές των τελευταίων ημερών σε σχέση με τις γαλλικές προεδρικές εκλογές. Έχω τη δυσεξήγητη ιδιοτροπία να παρακολουθώ τα κομματικά φερέφωνα στις πρωινές εκπομπές της ΕΡΤ. Αναγνωρίζω ότι πρόκειται για ψυχική ανωμαλία. Οι τρισάθλιοι αυτοί, που έχουν εγκαταλείψει και το τελευταίο ίχνος ντροπής και αξιοπρέπειας, ενώ πανηγύριζαν τα 2/3 του γαλλικού λαού και σύσσωμη η κοινή γνώμη της Ευρώπης τη συντριπτική νίκη των ενωμένων δυνάμεων της δημοκρατίας και της ευρωπαϊκής προοπτικής, που έβαλε στο περιθώριο της γαλλικής πολιτικής ζωής τη φασίστρια Λε Πεν και τα χρυσαυγίτικα τσιράκια της, είχαν κηρύξει πένθος. Μια ματιά στις φάτσες τους, πριν παρακολουθήσει κανείς την επιχειρηματολογία τους και τον τρόπο με τον οποίο προσπαθούσαν να παραποιήσουν τα γεγονότα, σε έπειθε γι’ αυτό. Γιατί όμως ο κανακάρης του «Ολαντρέου» και των Γάλλων σοσιαλιστών, Τσίπρας, είχε ταυτιστεί με τους Γάλλους ρατσιστές, εθνικιστές και αντιευρωπαϊστές;

Νομίζουμε ότι το Εθνικό Μέτωπο της Λε Πεν και η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ με τον Τσίπρα επικεφαλής ανήκουν στην ίδια παράταξη, γιατί απλούστατα δεν υπάρχει πια Αριστερά και Δεξιά όπως τις είχαμε συνηθίσει.

Posted in Άρθρα, Βήμα, ΤΟΒΗΜΑ
Link to my Facebook Page
Link to my Flickr Page
Link to my Linkedin Page
Link to my Rss Page
Link to my Twitter Page
Link to my Youtube Page
Σχετικά νέα

This RSS feed URL is deprecated, please update. New URLs can be found in the footers at https://news.google.com/news [...]

AlfaVita (Σάτιρα) (Δελτίο Τύπου) (Ιστολόγιο)Πάγκαλος: Η κυβέρνηση Τσίπρα είναι η κυβέρνηση του ΡουβίκωναAlfaVita (Σάτιρα) (Δελτίο Τύπου) (Ιστολόγιο)Απλοποιώντας την επιλογή της Καταλονίας να ανεξαρτητ [...]

Newpost.gr - ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙΣΘ. Πάγκαλος: Οι φασίστες Χ.Α και Αριστεράς δεν έχουν καμία διαφοράNewpost.gr - ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙΣ«Για μένα οι φασίστες της Χρυσής Αυγής και οι φασί [...]

Η ΚαθημερινήΚακλαμάνης: Θα ήταν ατόπημα, αν παραλάμβανα τα έγγραφαΗ Καθημερινή... στιγμή δεν είχα πρόχειρο το νόμο για έγγραφα υψίστης ασφαλείας, αλλά μου ήλθε στο μυαλό ο Θεόδωρος Πάγκαλος που σε αντ [...]

parapolitika.grΠάγκαλος: «Συνιστώ στον Τσακαλώτο μια επίσκεψη στον ψυχίατρο»parapolitika.grσημείωσε ο πρώην υπουργός του ΠΑΣΟΚ Θεόδωρος Πάγκαλος, σχολιάζοντας στα Παραπολιτικά 90,1 FM την τοποθέτηση τ [...]

EnglishFrenchGermanItalianPortugueseRussianSpanish