Τέσσερα στοιχειώδη μαθήματα οικονομικής επιστήμης: Κατανάλωση – ΑΠΟΤΑΜΙΕΥΣΗ – επένδυση – απασχόληση

Μια φορά το χρόνο στις έξι τάξεις του τότε ενιαίου γυμνασίου ο φιλόλογος έδινε ως θέμα έκθεσης τη μαγική λέξη «Αποταμίευση». Η επιλογή του θέματος είχε και ηθικοπλαστικούς στόχους. Να μάθουμε δηλαδή και να εφαρμόζουμε την έννοια της αποταμίευσης ακόμα και στο πενιχρό μας τότε χαρτζιλίκι. Δεν γνωρίζω αν η συνήθεια αυτή διατηρείται. Υποθέτω ότι υπό την πίεση της συνδικαλιστικής ηγεσίας η ΟΛΜΕ θα είχε αποκηρύξει την αποταμίευση και άλλες καπιταλιστικές κακές συνήθειες. Αντιθέτως υποθέτω θα προωθείται παντού η αποενοχοποίηση του αυνανισμού ως επαναστατικής πρακτικής και η ηθική αποκατάσταση της «κωλοτούμπας» ως πράξη επαναστατικής προσαρμογής.

Η χώρα μας είχε πάντα πρόβλημα αποταμίευσης. Όχι μόνο σε σχέση με χώρες υψηλότερης παραγωγικότητας και επομένως μεγαλύτερου διαθέσιμου εισοδήματος για τους μισθωτούς αλλά και σε σχέση με χώρες που αντιπροσώπευαν το προλεταριάτο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ιρλανδία ή αργότερα οι καθημαγμένες από τον υπαρκτό σοσιαλισμό χώρες της κεντρικής και της ανατολικής Ευρώπης. Τα τελευταία χρόνια μάλιστα και ιδιαίτερα από το 2015 το ποσοστό της αποταμίευσης στην Ελλάδα έχει πια αρνητικούς ρυθμούς επί του ΑΕΠ, γιατί η χώρα επιβιώνει, όπως είναι γνωστό, μόνο χάρη στα δανεικά που οι Ευρωπαίοι «εχθροί» μας διασφαλίζουν, υβριζόμενοι και συκοφαντούμενοι από τους επαναστάτες Τσιπρανέλ, που μόνοι από όλους τους Ευρωπαίους είχαμε εμείς οι ευφυέστεροι πάντων βρει τη δυνατότητα να προωθήσουμε στην εξουσία.

Το 2016 ο μέσος όρος αποταμίευσης επί του διαθεσίμου εισοδήματος είναι 22% για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Ελλάδα μόνο 12,5%. Μεταξύ των φτωχών χωρών η τελευταία σε κατά κεφαλήν εισόδημα Ιρλανδία εμφανίζει ποσοστό αποταμίευσης 33% και είναι πρώτη σε αυτόν τον τομέα. Καταφέρνουν δηλαδή οι Ιρλανδοί να εξασφαλίσουν και το μέλλον των παιδιών τους και των επομένων γενεών και δε ζουν κι άσχημα. Πήγα πρόσφατα στο Δουβλίνο. Οι ζητιάνοι, που άλλοτε κοσμούσαν τους δρόμους, έχουν εξαφανιστεί. Κάθε βράδυ τα πεζοδρόμια είναι γεμάτα από γλεντζέδες, που και τις μπύρες τους πίνουν και με το σεξ δείχνουν να έχουν πολύ έντονη σχέση και τους Εγγλέζους απειλούν με πάσης φύσεως ακατανόμαστες φράσεις. Πως τα κατάφεραν οι Ιρλανδοί να ανορθώσουν την οικονομία τους, να αποταμιεύουν το 1/3 του εισοδήματός τους και να περνάν καλά; Η απάντηση είναι απλή. Στην Ιρλανδία κυριαρχεί ο πιο αδίστακτος και ξεδιάντροπος νεοφιλελευθερισμός, ενώ σε εμάς κυβερνούν τα ψώνια και τα ρετάλια, τα ανθρώπινα ναυάγια της αποτυχίας και της συντριβής του μαρξισμού.

Δεν περιμένω βέβαια από έναν Γαβρόγλου να επαναφέρει στο προσκήνιο την έννοια της αποταμίευσης. Το φτωχότερο 20%, που εισοδηματικά κινείται στο περιθώριο της εξέλιξης της οικονομίας, δεν αποταμιεύει. Αυτοί που έχουν ένα εισοδηματικό περιθώριο, που μπορεί να αφιερωθεί στην κάλυψη μιας πρόβλεψης για δύσκολους καιρούς για τους ίδιους και τα παιδιά τους ή να καλύψει φιλοδοξίες κοινωνικής κινητικότητας, είναι οι μεσαίες τάξεις. Στην Ελλάδα, από την εποχή των ερευνών του Meynaud και της ομάδας του, λίγο πριν από το πραξικόπημα των Συνταγματαρχών ως και το 2015, αυτού του είδους η δραστηριότητα, η αποταμίευση δηλαδή, ξεχώριζε μόνο το 1/3 του ελληνικού λαού, κατά τους αντικειμενικούς παρατηρητές. Όταν όμως ρωτούσε κανείς τους ίδιους τους ενδιαφερόμενους, τοποθετούσαν τον εαυτό τους και την οικογένειά τους στις μεσαίες τάξεις σε ποσοστά που υπερέβαιναν το 50%. Σε μερικές έρευνες έφταναν και ξεπερνούσαν το 70%. Αυτή η μικροαστική δομή της ελληνικής κοινωνίας, που στηριζόταν στην ιδιοκατοίκηση και παραπέρα στη δημιουργία κάποιας ακίνητης περιουσίας ήταν και η βάση της ισχύος του δημοκρατικού κοινοβουλευτικού αντιπροσωπευτικού συστήματος. Έτσι εξηγείται, κατά κύριο λόγο και η έκταση της αντίστασης κατά της ξένης κατοχής από το 1941 έως το 1945, αλλά και η αντοχή του λαϊκού κινήματος απέναντι στην απειλή που αντιπροσωπεύουν τα ολοκληρωτικά κινήματα (ο κομμουνισμός στον εμφύλιο πόλεμο και ο φασισμός στην πρόσφατη στρατιωτική δικτατορία).

Ότι και να κάνει η σημερινή τυχάρπαστη πολιτική ηγεσία, θα συντριβεί από την επιλογή της να καταργήσει την αποταμίευση και να την καταστήσει εκκεντρική δραστηριότητα. Ομολόγησε πρόσφατα ότι συνθλίβει συστηματικά τις μεσαίες τάξεις για να ενισχύσει τους περιθωριακούς. Ούτε τα επικοινωνιακά παιχνίδια ούτε η αναίσχυντη προπαγάνδα μπορούν πια να τη γλιτώσουν από την εκλογική συντριβή. Κάτω από το 20% θα είναι το εκλογικό ποσοστό του ΣΥΡΙΖΑ στις προσεχείς εκλογές.

LinkedInShare/Bookmark
Posted in Uncategorized, Νεα

Τέσσερα στοιχειώδη μαθήματα οικονομικής επιστήμης: ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ – αποταμίευση – επένδυση – απασχόληση

 

Ο Υπουργός Οικονομικών και υποτίθεται καθηγητής σε αλλοδαπό πανεπιστήμιο στην ίδια επιστήμη, μπορεί να αρρωστήσει όπως κάθε κοινός θνητός. Μπορεί να πάθει διάφορες ασθένειες, μακριά από μας, και από τις λιγότερο γνωστές να έχει ανάγκη ψυχιατρικής υποστήριξης. Έκανα ένα πείραμα. Μετάφρασα, σε όσο καλύτερα μπορούσα γαλλικά, την περίφημη φράση του κυρίου Τσακαλώτου για μια «φυματική σαρανταποδαρούσα που στα 25 από τα 40 πόδια της έχει προβλήματα μηνίσκου και μεταφέρει δυο μεγάλες σακούλες με ψώνια από τα Lidl» και το ‘στειλα σε έναν φίλο μου, καθηγητή της ψυχιατρικής στο πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης, που επί Φράνκο εκτελούσε τα καθήκοντά του σε ένα μεγάλο νοσοκομείο της Γενεύης. Διάβασε τη φράση και μου απάντησε τα εξής: προφανώς το άτομο αυτό έχει ανάγκη από ψυχιατρική βοήθεια. Αν μου απαντούσες στα εξής τρία ερωτήματα θα μπορούσα χωρίς να τον δω να τον βοηθήσω εξ’ αποστάσεως, αν και αυτό είναι κάπως ανορθόδοξο:

  1. Γιατί Lidlκαι όχι οποιοδήποτε άλλο σούπερ-μάρκετ;
  2. Γιατί 25 από τα πόδια της σαρανταποδαρούσας έχουν μηνίσκο και όχι 15 ή 30;
  3. Γιατί η σαρανταποδαρούσα πρέπει να είναι φυματική;

δεν έχω τέτοια οικειότητα με τον κ. Τσακαλώτο ώστε να υποβάλλω άμεσα προς αυτόν τα ερωτήματα του Καταλανού ψυχιάτρου. Μια φορά που του έγραψα ένα προσωπικό γράμμα για μια παρανομία που διαπράττει το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους εις βάρος μου, μου απάντησε ότι έχω δίκιο (αν καλά κατάλαβα) αλλά με υπηρεσιακό έγγραφο που υπογράφει κάποια διευθύντριά του. Αναγκάστηκα να προσφύγω στη δικαιοσύνη και η παρανομία έκτοτε συνεχώς διαπράττεται.

Η ιστορία όμως αυτή με οδήγησε σε μια σειρά από ερωτήματα που καθημερινά διατυπώνουν, με όλα τα μέσα επικοινωνίας, εκατοντάδες χιλιάδες συμπολίτες μας: «Είναι τρελοί; Είναι αγράμματοι; Ή απλώς θεωρούν ότι με τις ασυναρτησίες θα παραμείνουν λίγους μήνες ακόμα στην εξουσία;»

Θεώρησα αναγκαίο, ως εκ τούτου, να αποσαφηνίσω τέσσερις βασικές έννοιες, που καθημερινά κακοποιούνται από τον κ. Τσίπρα, τον κ. Τσακαλώτο, τους συναδέλφους του υπουργούς, τους συνεργάτες του και άλλα στελέχη του Τσιπρανέλ.

Ο πολίτης καταρχήν πρέπει να καλύψει τις στοιχειώδεις ανάγκες επιβίωσης. Όταν μειώνεται, κάτω από ένα σημείο, το εισόδημά του εγκαταλείπει πρώτα τις πιο μεγάλες, τις πιο επαχθείς και όχι απόλυτα αναγκαίες δαπάνες του. Τελευταίες, που εν πάσει περιπτώσει, με οποιεσδήποτε συνθήκες καλύπτονται είναι οι δαπάνες διατροφής. Η κυβέρνηση έχει επανειλημμένα εκφράσει την αλληλεγγύη της με τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα του πληθυσμού (άνεργοι, περιστασιακά απασχολούμενοι, αλλοδαποί μετανάστες, συνταξιούχοι). Δεν έχει όμως ποτέ διακινδυνεύσει να μας δώσει έναν αριθμό, ένα επίπεδο εισοδήματος κάτω από το οποίο κανείς θεωρείται φτωχός. Ποιες είναι αυτές οι ευάλωτες τάξεις που κινούν την αλληλεγγύη του κ. Τσίπρα και του κ. Καμμένου; Παραμένει άγνωστο. Οι περικοπές όμως πάνε πολύ κάτω στην εισοδηματική κλίμακα. Κανείς δεν είναι, στη σημερινή Ελλάδα της πρώτης φορά Αριστερά, αρκετά φτωχός για να αποφύγει μια πολιτική εξαθλίωσης. Όταν και αν ποτέ αυξηθεί το εισόδημα του μισού ελληνικού λαού θα μπορέσει να ικανοποιήσει στοιχειώδεις ανάγκες και ιδιαίτερα ανάγκες διατροφής, που έχουν περικοπεί κατά το 30% περίπου.

Θα είναι όμως αυτή η εξέλιξη κίνητρο για αύξηση της ντόπιας παραγωγής, για τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων και την αύξηση της ζήτησης εργασίας ώστε να μειωθεί η ανεργία; Μια στοιχειώδης μελέτη της πραγματικότητας (αρκεί μια βόλτα σε ένα σούπερ-μάρκετ ή σε μια λαϊκή αγορά) θα σας κάνει να διαπιστώσετε ότι, σε μεγάλο βαθμό, οι ανάγκες αυτές καλύπτονται από εισαγωγές, γιατί τα ξένα προϊόντα είναι συχνά φθηνότερα, καλύτερα τυποποιημένα και επομένως προσφέρονται στις επιλογές του ταλαιπωρημένου και εξαθλιωμένου καταναλωτή με τρόπο που να ικανοποιεί καλύτερα τις στοιχειώδεις ανάγκες του. Ίσως και γι’ αυτό οι δυστυχισμένη σαρανταποδαρούσα, την οποία από το ύψος του υπουργικού του θώκου σνομπάρει ο κ. Τσακαλώτος, κατέφυγε τελικά στο Lidl.

Όταν ο Keynesέφτιαξε το μοντέλο ανάπτυξής του, που θεωρήθηκε από την παγκόσμια κοινή γνώμη και τους εντιμότερους από των οικονομολόγων, η αξιολογότερη απάντηση στον Μάρξ και υιοθετήθηκε από πολλούς ηγέτες της σοσιαλδημοκρατίας ως θεωρητική βάση του τρίτου δρόμου, μιλούσε για μια αύξηση της κατανάλωσης σε μια χώρα (το Ηνωμένο Βασίλειο) που δεν είχε μεγάλο εξωτερικό χρέος ούτε συστηματικά παθητικό εμπορικό ισοζύγιο. Στη χώρα αυτή μια λελογισμένη αύξηση των κατώτερων εισοδημάτων θα οδηγούσε στην επαναφορά σε παραγωγικές δραστηριότητες σχολαζουσών παραγωγικών δυνατοτήτων και θα δημιουργούσε τον ευτυχή κύκλο κατανάλωσης, ανάπτυξης, απασχόλησης.

Στην Ελλάδα του σήμερα καταρχήν δεν υπάρχουν λεφτά. Όλοι χρωστάνε στο κράτος και το κράτος χρωστάει σε όλους. Ο εξωτερικός δανεισμός έχει ξεπεράσει κάθε δυνατότητα αντιμετώπισης. Οι σχολάζουσες δυνατότητες επιχειρηματικές με μισθωτή εργασία και η αυτοαπασχόληση είναι ελάχιστες. Οι σημερινοί άνεργοι επωφελούνται από τις κοινοτικές δυνατότητες για να μεταναστεύσουν στην υπόλοιπη Ευρώπη, που τους παρέχει διπλάσια ή τριπλάσια αμοιβή εργασίας. Οι σαρανταποδαρούσες λοιπόν του κ. Τσακαλώτου θα πάνε πράγματι στο Lidlκαι θα γεμίσουν τις σακούλες τους με εισαγόμενα τυριά, αλλαντικά και άλλα είδη πρώτης ανάγκης. Έτσι η αύξηση της κατανάλωσης και μάλιστα των φτωχότερων τάξεων δεν έχει καμία αναπτυξιακή δυναμική. Παραμένει ο ανθρωπιστικός της χαρακτήρας, ο οποίος είναι αναμφισβήτητος. Κυβέρνηση όμως εκλέξαμε ή συλλογικότητα ανθρώπινης αλληλεγγύης.

Posted in Uncategorized, Νεα

Η έκθεση των επιδόξων

Όταν ένα κόμμα εξαφανίζεται δεν μπορεί να φταίνε μόνο οι άλλοι. Τη δημαγωγία, τη γλώσσα του σώματος, την ακατάσχετη ψευδολογία και την ξεδιάντροπη και κυνική χειραγώγηση της κοινής γνώμης την υπέστη και το ΠΑΣΟΚ και η ΝΔ. Ήταν η εποχή του εθνικολαϊκισμού, μια μεγάλη ντροπή, αναμφισβήτητα, για το λαό μας. Οι τραμπούκοι του Τσίπρα και του Καμμένου βάδισαν προς την εξουσία χρησιμοποιώντας, σε πρωτοφανή έκταση, τη βία και τη δημαγωγία. Όλα αυτά έχουν λεχθεί, έχουν αποδειχθεί, έχουν γίνει αντικείμενο αυτοκριτικής από εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες και ας ελπίσουμε ότι ήταν μια ευκαιρία, που δεν αξιοποιήθηκε όπως στο παρελθόν σε άλλες χώρες από το εθνικοσοσιαλιστικό κίνημα της χώρας μας.

Υπάρχει όμως πρόβλημα ΠΑΣΟΚ. Δεν μπορεί ένα κόμμα του 40% να βρεθεί με μονοψήφια απήχηση χωρίς να έχει κάνει και το ίδιο λάθη. Γιατί η ΝΔ δεν έχασε το σύνολο των δυνάμεών της; Γιατί στο ΠΑΣΟΚ είχαν ωριμάσει εξελίξεις και αλλαγές που δεν έγιναν. Κατά περίεργο τρόπο, οι ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ υπήρξαν πιο ευάλωτοι στη δημαγωγία του εθνικοσοσιαλισμού, επειδή ήταν περισσότερο συνδεδεμένοι με λαϊκά αιτήματα και την ανάγκη θεσμικών αλλαγών. Το ΠΑΣΟΚ του Σημίτη υπόκυψε στον εκβιασμό της συντεχνίας των πανεπιστημιακών δασκάλων και διατήρησε την απαγόρευση της δημιουργίας ιδρυμάτων ανώτατης εκπαίδευσης από ιδιώτες. Το ΠΑΣΟΚ ήταν αυτό που άφησε έρμαιο τον δημόσιο τομέα στους εκβιασμούς μιας ομάδας συνδικαλιστών, που μπορούσαν, μετά από δυναμωμένα συμβούλιά τους, να κηρύξουν απεργίες και καταλήψεις χώρων εργασίας. Ο ιδεολογικός έρπων φασισμός της αυτοδικίας κατέλαβε τον δημόσιο χώρο επί ΠΑΣΟΚ. Σήμερα ακραιφνείς εκπρόσωποί του είναι στις φυλακές ή πολύ κοντά στην ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ. Καμαρώστε τους!

Πριν από 20 χρόνια είχα γράψει ότι πρέπει να προηγείται στις συνεδριακές διαδικασίες του ΠΑΣΟΚ η συζήτηση για την πολιτική. Η ηγεσία θα ‘έπρεπε να εκλέγεται έμμεσα σε δύο γύρους και με απλή αναλογική στον πρώτο γύρο. Δεν είναι λογικό να εκλέγουμε πρώτα αρχηγό και μετά να μαθαίνουμε τι πολιτική έχει στο κεφάλι του και σκοπεύει να εφαρμόσει. Συγχαρητήρια στην επιτροπή Αλιβιζάτου, που κατάφερε με τα δύο debateαπό τηλεοράσεως να δώσει στον κάθε πολίτη τη δυνατότητα να κρίνει πρόσωπα και ιδέες στην αναμέτρηση για την εκλογή αρχηγού μιας ενιαίας Δημοκρατικής παράταξης. Η ποιότητα της αναμέτρησης δεν βαρύνει προφανώς αυτόν αλλά τους ίδιους τους συμμετέχοντες. Διαφώνησαν στα εξής τρία σημεία, που νομίζω ότι είναι απαραίτητα για να βγάλει κανείς συμπεράσματα:

  1. Αν ο ένας ή η μία αρχηγός θα προΐσταται ενιαίας κοινοβουλευτικής ομάδας ή αν θα διατηρούν οι κομματικές ηγεσίες, στο ΠΑΣΟΚ και το ΠΟΤΑΜΙ, την τελευταία λέξη για τη διατήρηση της κοινοβουλευτικής τους ομάδας.
  2. Αν είναι υπέρ ή κατά της απλής αναλογικής.
  3. Ποιες είναι οι προοπτικές τους για μια συμμαχική πολιτική με το πρώτο κόμμα, αν τυχόν χρειαστεί η ΝΔ τους λίγους βουλευτές που θα εκλέξει η νέα παράταξη ως τέταρτο κόμμα και τους ακόμα περισσότερους που θα εκλέξει ως τρίτο, για να διαμορφώσει μια ενιαία κοινοβουλευτική πλειοψηφία, με την οποία θα μπορεί να κυβερνήσει.

Και στα τρία διαφώνησαν. Είπαν δηλαδή στον πολίτη που τους κοιτούσε ότι δεν υπάρχει κανείς λόγος, σε συνθήκες εμφυλίου πολέμου που υφίστανται σήμερα, να μην ψηφίσει ΝΔ, που είναι η μόνη πολιτική δύναμη που έχει το σθένος και τα πολιτικά χαρακτηριστικά που θα της επιτρέψουν να συντρίψει τον ΣΥΡΙΖΑ.

Το άρθρο αυτό γράφεται με την εμπειρία μόνο της πρώτης συζήτησης. Είμαι βέβαιος ότι το δεύτερο debateθα χειροτερέψει την ασάφεια. Να μην παραπονιούνται λοιπόν οι φίλοι τους όταν στην ερώτηση «ποιον προτιμάς;» πολλοί πολίτες απαντούν: «Κανέναν»

Posted in Νεα

Νοβοσιμπίρσκ ΙΙ

Είχα σκοπό να μείνω μόνο μια μέρα στο Νοβοσιμπίρσκ, που στα μέσα του Μαΐου διέθετε ακόμα παγωμένα πακέτα χιονιού ύψους 1.5 μέτρου και γκρίζου χρώματος στα πεζοδρόμιά του. Είχα ειδοποιηθεί, από έναν φίλο μου δημοσιογράφο στη Μόσχα να μην χάσω το μόνο αξιοθέατο της πόλης, το μεγαλύτερο σταλινικό κτίριο όπερας στη Ρωσία όπου ιερουργούσε ο νεαρός τότε μαέστρος Θόδωρος Κουρεντζής, ελληνικής καταγωγής. Έμεινα 48 ακόμη ώρες στο Νοβοσιμπίρσκ. Ο λόγος ήταν ότι είχε διαδοθεί σαν αστραπή μέσα στην πόλη, παρά την ινκόγκνιτο άφιξή μου, ότι ήμουν πρώην Υπουργός Εξωτερικών, Έλλην Ορθόδοξος και μέλος της Επιτροπής Εξωτερικών και Άμυνας της Βουλής των Ελλήνων. Υπήρχε ήδη ένας κατακλυσμός προσκλήσεων για γεύματα, βραδιές όπερας και επίσκεψη λεπτομερούς ξενάγησης στο εργοστάσιο από την αεροναυτική εταιρία, που κατασκεύαζε το ρωσικό προωθημένο καταδιωκτικό – βομβαρδιστικό Σουχόι. Μόλις είχε ολοκληρωθεί το πρωτότυπό του και ήμουν ένας από τους πρώτους, εκτός από τους δοκιμαστές, που πέταξαν με αυτό, όχι βέβαια με στολή πιλότου όπως ο Έλληνας Πρωθυπουργός πρόσφατα και χωρίς κάμερες.

Στα λογύδρια των επισήμων, μία από τις πρώτες φράσεις επισήμαινε το γεγονός ότι η Ελλάδα ήταν η δεύτερη μετά την Τουρκία στο ΝΑΤΟ εισαγωγέας οπλικών συστημάτων και η τρίτη στις αμυντικές δαπάνες, μετά την Τουρκία και τις ΗΠΑ. Ήταν σαφές ότι θέλαν να αποκτήσουν έναν συνήγορο, που να προτείνει στην Αθήνα να εξεταστεί και η περίπτωση αγοράς Σουχόι, που όπως έλεγαν όλοι ήταν εφάμιλλα των μελλοντικών αμερικανικών F35.

Στο ΠΑΣΟΚ συνηθίζαμε να τονίζουμε ότι είχαμε ισορροπημένη ανάμεσα στους διαφόρους προμηθευτές μας πολιτική στρατιωτικών προμηθειών. Ήρθε η ώρα να ανταποδώσω στις αρχές του Νοβοσιμπίρσκ την υπόσχεση που τους έδωσα τότε. Απευθύνω προς την Κυβέρνηση τα εξής ερωτήματα: Εξετάστηκε το αεροπλάνο Σουχόι ως υποκατάστατο του F16 ή του F35 όπως ισχυρίζονταν τότε οι Ρώσοι; Πως θα αντιμετωπιστούν οι S 400, τους οποίους φαίνεται να αγοράζει ο Ερντογάν από τον Πούτιν, για να τους χρησιμοποιήσει εναντίον του βελτιωμένου F 16; Πότε θα δοθούν οι απαραίτητες πληροφορίες στους Βουλευτές της Επιτροπής Εξωτερικών και Άμυνας ή έστω μόνο στους υπευθύνους για τα αντίστοιχα θέματα των κομμάτων της Αντιπολίτευσης; Προσωπικά δεν αξιώνω τίποτα αλλά είναι πολλά τα λεφτά και μεγάλες οι υποψίες.

Έχω συμμετάσχει σε επανειλημμένες συνεδριάσεις ΚΥΣΕΑ που αποφάσιζαν την προμήθεια οπλικών συστημάτων, συνήθως από τις ΗΠΑ. Τότε δεν υπήρχε ISISούτε ισλαμική στροφή της Τουρκίας και Ερτνογάν. Οι ελληνικοί εξοπλισμοί, που ενέκρινε το κογκρέσο, ήταν ένα ποσοστό των τουρκικών. Το Ιντσιρλίκ ήταν η μόνη προχωρημένη στρατιωτική βάση των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή και λειτουργούσε χωρίς παρενοχλήσεις από τις διαδοχικές τουρκικές κυβερνήσεις. Άκουσα πολλές φορές τον εκπρόσωπο της Ελλάδας Κωστή Στεφανόπουλο ή Ανδρέα Παπανδρέου να διαδηλώνει την αφοσίωση της χώρας του σε μία στρατηγική συμμαχία με τις ΗΠΑ. Οι Αμερικάνοι ηγέτες απαντούσαν με την πάγια, υποτιμητική για εμάς, έκφραση: «Η Τουρκία είναι στρατηγικός εταίρος των ΗΠΑ. Η Ελλάδα είναι ένας παλιός, καλός και πιστός φίλος».

Άκουσα τον Τσίπρα να αυτοαναγορεύεται σε «στρατηγικό σύμμαχο των ΗΠΑ». Ο Τραμπ δεν αντέδρασε θετικά, όπως ίσως περίμενε ο Έλληνας Τεντέν. Μάλιστα όταν ένας δημοσιογράφος ρώτησε αν έχει αλλάξει η εκτίμηση του Τσίπρα από τότε που θεωρούσε την εκλογή του Τραμπ «κακό» παρενέβη για να πει μισοκοροϊδευτικά, μισοαπειλητικά ότι δεν το γνώριζε αυτό πριν από την εκφώνηση του λόγου του. Ας σημειωθεί ότι οι γλυψιματίες των ελληνικών κρατικών μέσων ενημέρωσης μετέφρασαν το κακό με την απλή αγγλική λέξη «bad» ενώ το ορθότερο θα ήταν νομίζω να μεταφραστεί ως «evil» ή «disaster».

Τέλος πάντων, ως παλαιό μέλος του ΚΥΣΕΑ και επειδή πολλοί με ρωτούν πως γίνονται οι καταχρήσεις κατά την προμήθεια οπλικών συστημάτων, θέλω να δηλώσω ότι το ΚΥΣΕΑ αποφάσιζε πάντα, όσο θυμάμαι τουλάχιστον, για την αγορά της καλύτερης επιλογής των ειδικών στη φθηνότερη δυνατή τιμή. Έχει σημασία να δούμε πως γινόταν τα πράγματα από τυπικής άποψης. Την προηγουμένη, συνήθως το απόγευμα, αλλά μερικές φορές και τα τη διάρκεια της ίδιας της συνεδρίασης, ο Υπουργός Αμύνης εμοίραζε ένα πολυσέλιδο έντυπο με άφθονα διαγράμματα και τεχνικής φύσεως πληροφορίες, που είχαν συντάξει οι αρμόδιες υπηρεσίες. Ήταν για τον αμύητο αδύνατο να συγκρίνει μεταξύ τους δεδομένα όπως η ταχύτης, η θωράκιση, το βεληνεκές των πυροβόλων και άλλα τέτοια. Η συζήτηση συγκεντρωνόταν λοιπόν στην τιμή και αποφασιζόταν συνήθως η αγορά του φθηνότερου. Αμέσως μετά το τέλος της συνεδρίασης ένας ένστολος ακόλουθος του Υπουργού Εθνικής Αμύνης μάζευε τους φακέλους που είχαν διανεμηθεί λίγη ώρα πριν. Πρωθυπουργοί όπως ο Ανδρέας Παπανδρέου παρακολουθούσαν οι ίδιοι τις αμυντικές δαπάνες και την εξέλιξή τους. Διόριζαν εξάλλου ως ΥΠΕΘΑ έναν εντελώς δικό τους άνθρωπο και του είχαν απόλυτη εμπιστοσύνη, δικαιολογημένα ή αδικαιολόγητα. Το μπαλαμούτι γινόταν αργότερα. Μεγάλες παραγγελίες, όπως τα αεροπλάνα, είχαν μια ημερομηνία ενάρξεως παράδοσης και μια ημερομηνία λήξεως 10 – 20 χρόνια μετά. Όσο πιο γρήγορα παραλάμβανε ο πελάτης, τόσο πιο μεγάλα τα κέρδη της παραγωγού εταιρίας και επομένως και το περιθώριο για την ύπαρξη κάποιας προμήθειας.

Ο δεύτερος τομέας όπου προέκυπτε δυνατότητα παράνομης προμήθειας ήταν τα λεγόμενα αντισταθμιστικά. Άκουσα ότι η διαφορά ανάμεσα στις εκτιμήσεις της ελληνικής κυβέρνησης για τον εκσυγχρονισμό των F 16 (1 δις 100 εκ. δολάρια) και του ποσού που ανέφερε ο Τραμπ (2 δις 400 εκ. δολάρια) θα καλυφθεί από τα αντισταθμιστικά.

Για αυτό σας λέω και το επαναλαμβάνω: είναι πολλά τα λεφτά και οι υποψίες συνεχώς γιγαντώνονται.

 

Posted in Νεα

Νοβοσιμπίρσκ Ι

Ήμουν τότε εισηγητής στη Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης, υπεύθυνος για τα ανθρώπινα δικαιώματα στη Ρωσία, που είχε το καθεστώς της «επιτηρούμενης χώρας».

Είχα τις αγαθότερες των προθέσεων και έδειχνα κατανόηση για πολλές παρατυπίες. Ίσχυε, παραδείγματος χάριν, η ποινή του θανάτου, που είχε καταργηθεί σε όλες τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αν και οι κυβερνήσεις Πούτιν και Μεντβέντεφ δεν είχαν εφαρμόσει ποτέ τη σχετική διάταξη. Μεγάλο πρόβλημα ήταν ότι, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, μια συντριπτική πλειοψηφία (πέραν των δύο τρίτων) του ρωσικού λαού ήταν υπέρ της διατήρησης της εσχάτης των ποινών. Ένα άλλο ζήτημα σοβαρό ήταν η ύπαρξη, από την εποχή του Τσάρου, της φοβερής και τρομερής «Προκουρατούρα», ιδιόμορφης εισαγγελικής αρχής, που είχε ένστολους και οπλοφορούντες υπαλλήλους, δικά της κρατητήρια και φυλακές και ήταν «καβάλα» στη διάκριση των εξουσιών, ταυτόχρονα δηλαδή δικαστική αρχή και εκτελεστική εξουσία.

Μου είχε έρθει η πληροφορία ότι στην πόλη Νοβοσιμπίρσκ, που βρισκόταν στα έσχατα όρια της Ρωσίας, κοντά στα σύνορα της Κίνας, του Καζακστάν και της Μογγολίας, υπήρχε μια φυλακή γυναικών όπου οι συνθήκες κράτησης ήταν εξαιρετικά οδυνηρές για τις κρατούμενες. Ερώτησα πως μπορούσε να πάει κανείς στο Νοβοσιμπίρσκ. Ο ταχύτερος και φθηνότερος τρόπος ήταν μια απ’ ευθείας πτήση που ξεκινούσε από την Φρανκφούρτη. Η εταιρία λεγόταν SiberiaAirlinesκαι μου ήταν εντελώς άγνωστη. Ερώτησα τον φίλο μου, Στέλιο Γκολέμη, γνωστό για τη δράση του στις εναέριες συγκοινωνίες από και προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη και πληροφορήθηκα αυτό που δεν γνώριζα και ίσως και εσείς να αγνοείτε ότι από την άποψη της ασφαλείας σημασία έχει το αεροδρόμια από το οποίο απογειώνεσαι και όχι η εταιρία. Επί του προκειμένου η απογείωση από τη Φρανκφούρτη καθιστούσε ασφαλή την πτήση της SiberiaAirlines.

Επιβιβάστηκα λοιπόν σε αυτήν την πτήση και ήταν πραγματικά μια αποκάλυψη. Ολοκαίνουργιο αεροπλάνο, αναπαυτικότατα καθίσματα, εξαιρετικό φαγητό, μόνο οι αεροσυνοδοί ήταν κάπως σιτεμένες αλλά εγνώριζαν τη δουλειά τους άριστα. Μιάμιση ώρα μετά την άφιξή μου στο ξενοδοχείο ειδοποίησα ότι θέλω να επισκεφθώ τις γυναικείες φυλακές της πόλης. Όταν έφτασα εκεί μια έντονη μυρωδιά λαδομπογιάς με υποδέχθηκε. Στο ψυγείο της καντίνας υπήρχαν πλήθος εδέσματα και μου προτάθηκε να ανοίξουμε ένα κελί, που κανονικά δεν έπρεπε να έχει πάνω από τέσσερις τροφίμους αλλά εστέγαζε 12 κρατούμενες σε αλλεπάλληλα κρεβάτια. Εζήτησα να μου ανοίξουν το ακριβώς απέναντι κελί. Μετά από μια μικρή καθυστέρηση γιατί… είχαν χαθεί τα κλειδιά, το κελί άνοιξε και μέσα σε συνθήκες απερίγραπτες ανακαλύψαμε στριμωγμένες 32 κρατούμενες.

Τους είπα λοιπόν πως έχω κάνει σε φυλακή, ότι είναι περιττό να μετακινούν κρατούμενες από κελί σε κελί, να φρεσκοβάφουν με λαδομπογιές τους τοίχους των διαδρόμων και να γεμίζουν την καντίνα με πρωτοφανή τρόφιμα για να δείξουν πόσο καλά περνάγανε οι κρατούμενες, ως επί το πλείστον έμποροι ναρκωτικών από τις συνοριακές περιοχές της Κίνας και του Καζακστάν. Τους είπα ακόμη ότι δεν είχα έρθει για να τους δυσκολέψω αλλά για να τους βοηθήσω να προωθήσουν τα αιτήματά τους για τη βελτίωση του θεσμού.

Πήρε το λόγο τότε ο βασικός συνομιλητής μου, ένας αξιοπρεπέστατος συνταγματάρχης της «Προκουρατούρας». Μου είπε ότι δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα με το συνεχώς αυξανόμενο εμπόριο ναρκωτικών, που είχε κατακλύσει την πόλη και ότι αλλεπάλληλα αιτήματά τους για τη δημιουργία νέων κτιρίων και πρόσληψη προσωπικού είχαν μείνει αναπάντητα από τις κεντρικές αρχές της Μόσχας. Τους διαβεβαίωσα τότε, ακόμη μία φορά, για τις καλές μου προθέσεις. Τους είπα ότι αντιλαμβάνομαι πλήρως τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν. Τέλος τους υποσχέθηκα ότι η φωνή μου θα λειτουργούσε ως πίεση απέναντι στην αδιαφορία και τη γραφειοκρατική ραστώνη των αρχών του κεντρικού κράτους. Έμεινα με την εντύπωση ότι είχε προκύψει μια win – winκατάσταση, όπως θα έλεγε και ο ανεκδιήγητος αυτός Βαρουφάκης.

Συνεχίζεται…

 

Posted in Νεα
Link to my Facebook Page
Link to my Flickr Page
Link to my Linkedin Page
Link to my Rss Page
Link to my Twitter Page
Link to my Youtube Page
Σχετικά νέα

This RSS feed URL is deprecated, please update. New URLs can be found in the footers at https://news.google.com/news [...]

kathimerini.com.cy#PoliticsBlog Το φλαντζίν του Συνεργατισμού, ο Πάγκαλος και η ...kathimerini.com.cy-Διαχρονικό το του Πάγκαλου επιφώνημα "μαζί τα φάγαμε";. Πολιτικός που συμμετείχε στο προ [...]

Athens Magazine (Ιστολόγιο)Σοκάρει ο Πάγκαλος: «Καλά έκαναν οι Τούρκοι με τους 2 ...Athens Magazine (Ιστολόγιο)Ο Θεόδωρος Πάγκαλος πρώην ΥΠΕΞ και κορυφαίο στέλεχος του ΠΑΣΟΚ, μιλώντας σε τηλεοπτική εκ [...]

ΑΝΑΤΟΛΗ (Ιστολόγιο)Γ. Πάγκαλος: «Δεν σταματούμε στο Γαργαδόρο, πρέπει να δούμε ...ΑΝΑΤΟΛΗ (Ιστολόγιο)Γ. Πάγκαλος: «Δεν σταματούμε στο Γαργαδόρο, πρέπει να δούμε όλες τις παραλίες από Καλό Χωριό μέχρι [...]

Η Εφημερίδα των ΣυντακτώνΟι χρυσοθήρες του ΠολιτισμούΗ Εφημερίδα των ΣυντακτώνΠάγκαλος ανέστειλε επ' αόριστον τα συγκεκριμένα "χρέη" (2 δισ. 681 εκατ. δρχ.) και ο καβγάς γενικεύτηκε. Η [...]

EnglishFrenchGermanItalianPortugueseRussianSpanish